De Stichting Restauratiefonds Toren Barbarakerk Culemborg

Verslag en verantwoording van de door de stichting geformuleerde doelen, georganiseerde activiteiten en bereikte resultaten

Oprichting van de Stichting

Op 17 maart 2003 is de stichting met de naam “Restauratiefonds Toren Barbarakerk Culemborg” opgericht met als doel geld bij elkaar te brengen nodig voor de restauratie van de toren van de RK Barbarakerk.

De stichting is in 2003 gestart met de volgende leden:
Jack Jansen voorzitter Debussystraat 27 4101 AR 530578
Piet Jägers penningmeester Meerkikkerstraat 5 4105SC 516428
Kees van den Bosch secretaris Ridderstraat 21 4101 BJ 515164
Henk Rasing adviseur Honddijk 2 4101 NP 512983
Rein Weijers fondswerving Noteboom 39 4101 WS 531250
Hans Verhoef contactpersoon
parochiebestuur

Na overleg met het kerkbestuur van de Barbaraparochie is door het stichtingsbestuur besloten om als onafhankelijke stichting op te treden en geen ‘erkenningsstatus’ bij het Bisdom aan te vragen. Deze keuze gaf de stichting de mogelijkheid om bij de fondswerving los van de parochie en het parochiebestuur op te treden. Bij de fondswerving kon de stichting hierdoor ook de gehele Culemborgse gemeenschap aanspreken met als leus: De toren is van iedere Culemborger, want de torenspits is beeldbepalend voor het stadsgezicht van Culemborg.

Op dit moment bestaat het stichtingsbestuur uit:
Jack Jansen,
Piet Jägers,
Kees van den Bosch,
Rein Weijers en
Frans Vrauwdeunt.

Frans Vraudeunt heeft Hans Verhoef vervangen als contactpersoon namens het parochiebestuur en heeft daarnaast veel financiële kennis ingebracht bij de stichting.
Henk Rasing moest door gezondheidsproblemen zijn adviseurschap op afstand voorzetten. Wij zijn blij met het feit dat hij blijvend geïnteresseerd gebleven in het wel en wee van de stichting en de restauratie en ons bestuur geadviseerd heeft.

De stichting heeft ook geruime tijd enthousiaste ondersteuning gekregen, vooral op het punt van de communicatie, van Joop Gillissen. De ziekte en het overlijden van Joop heeft veel te vroeg een einde gemaakt aan zijn enthousiaste en deskundige inbreng bij de stichting.

Slopen of restaureren

In 2002 is uit het onderzoek van restauratiearchitect Boerman gebleken dat de toren van de RK Barbarakerk aan een grondige restauratie toe was. De kerk had eerder een grondige
opknapbeurt gehad en ook aan de toren werd regelmatig onderhoud gepleegd. Het was toen nog niet zo dat direct ingrijpen noodzakelijk was, maar ook toen was al duidelijk dat uitstel de restauratieplannen veel duurder zou maken.

Op de vraag ‘Slopen of restaureren?’ was maar een antwoord acceptabel. Culemborg zonder Barbaraspits kan natuurlijk niet! Want al is de toren juridisch eigendom van de parochie, feitelijk eigenlijk is hij natuurlijk van iedere Culemborger, want de torenspits is beeldbepalend voor het stadsgezicht van Culemborg.

Met het maken van restauratieplannen en met de start van de fondswerving moest direct worden begonnen om ervoor te zorgen dat binnen een paar jaar de noodzakelijke restauratie aan de toren kan worden uitgevoerd. Met deze plannenmakerij heeft de stichting zich niet beziggehouden, maar wel met
het onderzoeken waar geld gevonden kan worden om de restauratie te bekostigen.

Vanaf de start heeft de stichting gezocht naar mogelijke subsidies van overheden en ideële stichtingen. Daarnaast was duidelijk dat een deel ook bijeengebracht zou moeten worden door de Culemborgse gemeenschap.

Subsidies van overheden en ideële stichtingen.

Vrij snel na de start van de stichting Restauratiefonds Toren Barbarakerk Culemborg bleek dat de toren niet (meer) in aanmerking kwam voor de status van “Rijksmonument”. Het gevolg hiervan was dat een eerdere veronderstelling dat 50% van de restauratiekosten door een rijkssubsidie losgelaten moest worden. Vanaf dat moment is gezocht naar alternatieven en is gekeken naar subsidiemogelijkheden van de gemeente en de provincie.

De gemeente Culemborg gaf na een eerste overleg aan subsidiemogelijkheden te hebben tot een bedrag van € 50.000,--. Bij de stichting leefde de overtuiging dat er bij de gemeente meer ruimte te vinden moest zijn en dat er alles aan gedaan moest worden om de toezegging van de gemeente te krijgen voor een hoger subsidiebedrag. Om een hoger bedrag toegezegd te krijgen hebben enkele leden van de stichting alle gemeenteraadsfracties benaderd met als doel de fracties te overtuigen van de noodzaak de toren in stand te houden als gemeentelijk monument, van de noodzaak van de restauratie en van het punt dat de toren van iedere Culemborger is, omdat de torenspits beeldbepalend is voor het stadsgezicht van Culemborg.

De meerderheid van de gemeenteraadsleden heeft gehoor gegeven aan de vraag van de stichting en uiteindelijk is door de gemeente een bedrag toegezegd van € 200.000,--.
De provincie heeft daarnaast een subsidie toegezegd van € 50.000,--.

Bij elkaar een mooi bedrag maar nog onvoldoende om de restauratie te starten.

Naast de subsidies van overheden is ook uitgebreid gezocht naar ideële stichtingen, buiten Culemborg, die bereid zouden zijn de restauratie te ondersteunen. Hoewel het aantal stichtingen met dit doel in Nederland maar beperkt van omvang is, hebben wij hun steun zeer op prijs gesteld.

Acties Culemborgse gemeenschap

De Culemborgse gemeenschap heeft zeker ook een zeer ruime steen bijgedragen aan de restauratie van de torenspits. Het motto naar onze stadsgenoten was steeds:
Het voortbestaan van de toren gaat alle Culemborgers aan. Immers, waar u ook in Culemborg bent, u ziet de torenspits overal. Laten we zuinig zijn op onze spits ….… laat de spits niet vallen.
Uw bijdrage is onmisbaar. Iedere gift, klein of groot is van harte welkom.

Veel Culemborgers hebben zich vanaf het begin betrokken getoond bij het werk van de stichting en hebben ruimhartig bijgedragen aan het restauratiefonds. Door middel van een eenmalige gift bij de zeer succesvol verlopen acceptgiro-actie, maar ook door maandelijkse bijdragen. Verder natuurlijk ook door mee te werken aan en mee te doen met de fancy fairs, het uitdelen van paaseitjes en kaarten en alle overige acties.

Naast de bovengenoemde steun uit de Culemborgse gemeenschap hebben ook Culemborgse stichtingen, bedrijven en clubs het restauratiefonds laten zien het belangrijk te vinden dat de toren behouden blijft voor Culemborg. Hulp en giften hebben ervoor gezorgd dat onze stichting vanaf de start op een goede en professionele wijze zich kon presenteren en haar werk op een prettige en succesvolle manier kon uitvoeren.

Bij elkaar heeft dit alles ervoor gezorgd dat de restauratie kon worden gestart. Alle lof voor de Culemborgers die dit samen mogelijk hebben gemaakt en ervoor hebben gezorgd dat de “spits niet is gevallen”.

Door alle directe en indirecte inspanningen heeft de stichting in de loop der jaren –naast het verwerven van voornoemde subsidies tbv € 250.000,= nog een additioneel bedrag van ruim € 150.000,= uit eigen acties bijgedragen aan de kosten van de restauratie. Deze kosten hebben plm € 780.000,= bedragen. Het restantbedrag zal de parochie de komende jaren verder afbouwen door de aflossing van de langjarige en laagrentende leningen die daarvoor bij het Nationaal Restauratiefonds zijn aangegaan.

De toren is gerestaureerd.

Iedereen heeft kunnen zien dat de toren van de Barbarakerk aan de Markt prachtig is gerestaureerd en de spits met het kruis en de torenhaan er blinkend bij staan.

Na het verwijderen van de steigers en de festiviteiten rond het plaatsen van de haan en het opnieuw in gebruik nemen van de toren is het langzamerhand rustig geworden rond de stichting Restauratiefonds Toren Barbarakerk Culemborg.

De activiteiten van de stichting zijn succesvol afgerond. Reden voor het bestuur om te besluiten de stichting voor het einde van dit jaar te ontbinden. Binnenkort zal de website www.barbaratoren.nl uit de lucht worden gehaald. Blijvende herinneringen van de restauratie vindt u op de website www.culemborg.tv waar een video documentaire te zien is over de restauratie. Deze documentaire is door onze stichting ook op DVD uitgebracht en verkrijgbaar bij het parochieel centrum.

Het werk zit erop en de stichting stopt, nogmaals met veel dank aan een ieder die dit mogelijk heeft gemaakt. Indien u vragen heeft en/of uw bijdragen aan de kosten van de restauratie wilt blijven voldoen, neem u dat contact op met het parochieel centrum van de H. Barbara, aan de Ridderstraat 198, te Culemborg (tel. 0345- 512660)

Namens het bestuur van de Stichting Restauratiefonds Toren Barbarakerk,

Jack Jansen, Debussystraat 27, telefoon 530578
Kees van den Bosch, Ridderstraat 21, telefoon 515164

Culemborg, november 2011

De toren van de Barbarakerk: “Het bekijken meer dan waard”.